Al jaren lang wordt er, speciaal voor de maand van het Spannende Boek, een boek geschreven door een auteur die zijn sporen verdiend heeft op het gebied van litteraire thrillers – een beetje zoals het Boekenweekgeschenk is voor de litteraire romans. Vanaf de eerste keer dat ik het gratis boekje kreeg ben ik ze gaan verzamelen.

Dit jaar is het geschenk “Erken mij” van Esther Verhoef. Een meesterwerk waarin Daphne samen met haar voormalige psycholoog, op wie ze gedurende de behandeling heimelijk verliefd is geworden, een weekend naar Parijs gaat. De psycholoog heet Etienne en het weekend lijkt goed van start te gaan, totdat ze samen uit eten gaan. Terwijl Daphne en Etienne het voorgerecht eten, komt Tom naast hen zitten en krijgt het verhaal een hele vreemde wending.

In “Erken mij” laat Esther drie verhaallijnen op een schitterende manier bij elkaar komen en weet ze haar  lezer tot op het einde te boeien. De enige kanttekening is wel, dat het einde eigenlijk te open is en te abrupt stopt. Maar misschien komt dat doordat Esther maar een beperkt aantal pagina’s tot haar beschikking had – de nadelen van dergelijke beperkingen heb ik zelf ook eens ondervonden toen ik een verhaal schreef voor een bundel, waarvoor een maximum van 1000 woorden gold. Dergelijke beperkingen zijn soms killing als je eigenlijk nog net iets meer had willen schrijven.

Nadat ik het boek uit had, realiseerde ik me dat het genre literaire thriller eindelijk zijn weg heeft gevonden naar Nederlandse schrijvers zoals Saskia Noort en Esther Verhoef . Tot voor kort werd het maand van de Spannende Boek geschenk uitsluitend door buitenlandse schrijvers geschreven, maar deze bijdrage uit Nederland doet zeker niet onder voor alle eerdere maand van het Spannende Boek geschenken.

Op deze toch al zonovergoten dag, deed de zon extra haar best om mijn tranen te drogen. Niet dat het haar lukte, want terwijl ik met mijn hoofd wat voorovergebogen de laatste bladzijden van een boek uitlas, vulde de tranen de onderkant van mijn zonnebril – er waren zelfs momenten dat het leek alsof ik door een vissenkom het boek aan het lezen was.
U begrijpt het al, het was een heftig boek. En terwijl ik normaal niet een huilende filmkijker ben, was er iets met dit boek. Natuurlijk kon ik op voorhand al weten hoe het boek zou aflopen, maar dan nog. Als Giphart het boek ‘komt een vrouw bij de dokter’ geschreven had, dan had ik hem waarschijnlijk al na 10 bladzijden weggelegd. Maar Kluun benadert bij tijd en wijlen de enige schrijver die we ooit in Nederland hebben gehad (als je het mij tenminste vraagt). Wie Kluun leest, waant zich op sommige momenten in een echte Jan Wolkers.
Neemt overigens niet weg, dat als Kluun in het echt maar 10% is zoals Stijn – de mannelijke hoofdpersoon – ik hem een enorme lul vind. Maar schrijven dat kan de beste man. Het zijn vooral die brieven die Carmen aan haar dochter Luna schrijft. De brieven schrijft ze, zodat Luna later weet hoe haar moeder was. En ondanks dat je Stijn niet uit kan staan, omdat hij continue vreemd gaat – bijvoorbeeld zijn bezoek aan een hoer op de dag waarop Carmen haar borst is afgezet – krijg je toch bewondering voor hoe Stijn tot op het laatst voor Carmen blijft zorgen. Die liefde die hij voor Carmen blijft houden, maakt het boek tot de beste roman die de afgelopen jaren door een Nederlander is gepubliceerd.
Om terug te komen op een gesprek die ik me iemand over dit boek had. Ja ik vind dat het boek zeker op een boekenlijst gezet mag worden, al is het voor een middelbare scholier natuurlijk wel heftig om te lezen.

In dit boek vertelt Lucie Mosterd, de moeder van Maria Mosterd, het verhaal van “Echte mannen eten geen kaas” vanuit haar eigen gezichtspunt. Ze onthult hierin wat meer details dan dat Maria in haar boek deed. Zo heeft Maria bijvoorbeeld geen zusje, maar twee jongere half broers en benoemt Lucie de namen van de plaatsen waar alles heeft plaats gevonden. Dit soort details heeft Maria in haar boek bewust verandert of weggelaten, omdat ze haar broertjes wilde beschermen. Lucie vertelt hoe ze, vanwege pech in de liefde, eindigt als alleenstaande moeder, een gezinssituatie die voor loverboys het meest ideale is, omdat ze hierdoor makkelijker hun slag kunnen slaan. Maria groeit samen met haar broertjes en haar moeder op tot een jong en open meisje dat op het punt staat om naar de middelbare school te gaan, een moment in je leven dat veel onzekerheden met zich meebrengt. De pubertijd is voor de meeste mensen al moeilijk genoeg zonder de hel waarin Maria belandt.

Lucie beschrijft hoe ze haar dochter, vanaf het moment waarop Maria voor het eerst in contact komt met Manou, steeds meer dreigt te verliezen. Ze beschrijft de machteloosheid die ze ervaart, omdat ze niet weet wat er met haar dochter aan de hand is. Het feit dat Maria zo makkelijk en onopgemerkt kan spijbelen is iets waar je als lezer echt over nadenkt. Hoe kunnen die loverboys zo onopgemerkt hun praktijken op onze scholen uitvoeren? Hoe kan het dat een instituut als een school, dat de verantwoordelijkheid heeft over al die kinderen die ze onderwijzen, dit oogluikend toestaat? Kinderen die van u of mij zouden kunnen zijn? Lucie beschrijft in “ik stond laatst voor een poppenkraam” uitvoerig haar strijdt tegen de school die het toestond dat Maria, tijdens schooltijd, misbruikt en verkracht kon worden.

Vanaf het moment dat Lucie er achterkomt dat Maria door een groep mannen is verkracht leg je het boek ook niet meer weg. En vaak wil je ook tegen haar schreeuwen, je wilt haar wakkerschudden, maar dat komt vooral doordat je weet wat Maria heeft doorgemaakt als je “echte mannen eten geen kaas hebt gelezen, Lucie moet die gruwelijkheden dan allemaal nog ontdekken. Ik heb enorm veel bewondering voor de wijze waarop Lucie voor haar dochter vecht, en dat is best moeilijk als je dochter jarenlang geïndoctrineerd is. Jarenlang werd Maria gehersenspoeld met onder andere als onderwerp dat haar moeder slecht is. Op voorhand sta je dan als moeder al 2-0 achter. Loverboy Manou doet er echt alles aan, om te voorkomen dat Maria uit het web, dat hij om haar heeft gesponnen, glipt. Zelfs als Maria na twee verblijven, van elk een half jaar, in India zich bevrijdt heeft van hem. Zelfs als het boek dat Maria schreef is uitgekomen, en als Maria in het openbaar allerlei interviews geeft.

“Ik stond laatst voor een poppenkraam” is een must voor een ieder die “echte mannen eten geen kaas” hebben gelezen. Het geeft antwoorden die je tijdens het lezen van Maria’s boek had. Het is een verhaal over een sterke, en strijdbare vrouw, die haar dochter niet zonder slag of stoot wil laten gaan. Wie het boek van Maria las, weet dat Maria een goed schrijfster is. Wie het boek van Lucie leest, weet dat dat talent bij beide dames in de genen zit.

De heks van Portobello is een meesterlijk verhaal van Paulo Coelho. Het gaat over een meisje Sherine, dat op jonge leeftijd geadopteerd wordt. Ze groeit bij haar adoptieouders op in Libanon, waar op den duur de oorlog uitbreekt. Samen met haar ouders vluchten ze naar Engeland, alwaar ze een studie begint aan een universiteit. Op die universiteit leert ze een jongen kennen van wie ze zwanger raakt, een besluit dat Serine overigens heel bewust heeft genomen.

Nadat Sherine bevallen is van haar zoon, gaat haar huwelijk bergafwaarts en staat ze alleen voor de opvoeding van haar zoon. Stil aan komt ze tot de ontdekking dat er meer krachten op deze aarde zijn, dan ze tot dan toe voor mogelijk had en vanaf dat moment neemt ze de naam Athena aan. De zoektocht naar haar natuurlijke moeder is een keerpunt in haar leven. En nadat ze haar moeder in Roemenië heeft gevonden begint ze stil aan andere mensen te helpen met haar gaven, het geen haar op den duur haar leven kost.

De heks van Portobello wordt verteld door mensen die Sherine/Athena in hun leven hebben gekend. Eigenlijk zijn het korte interviews met de mensen die haar gekend hebben, die in chronologische volgorde in het boek staan. Ik persoonlijk vond dat zeer origineel, ik vond het zelfs zo origineel dat ik het boek nauwelijks weg kon leggen.

Een minpunt vind ik haar relatie met een onbekende man die bij Scotland Yard werkt. Dit gegeven gebruikt Paolo Coelho veelvuldig in het boek, en op het einde kom je erachter dat deze man de interviews heeft verzameld en heeft uitgewerkt tot een boek. Van mij had Paolo deze verhaallijn iets meer uit mogen werken,want ik vond niet dat die goed tot zijn recht kwam in het ruim 270 pagina’s boek. Al met al vond ik het een goed boek en zeer prettig om te lezen.

Per toeval ontdekte ik het boek “Ik zal eens kijken wat ik voor je kan doen” van 3FM dj Gerard Ekdom. Nu luister ik zelf graag naar 3FM en de afgelopen jaren is Gerard uitgegroeid tot een van mijn favoriete DJ’s. De keuze om het boek aan te schaffen was dan ook snel gemaakt.

Gerard beschrijft in zijn boek zijn belangrijkste herinneringen aan muziek. De muziek die zijn ouders in hun collectie hadden, de singeltjes die hij zelf kocht en ook de lp’s die in zijn jeugd heel belangrijk voor hem waren. Voor mij was dat een reden om het boek soms heel even weg te leggen. Hij wijdt bijvoorbeeld een heel hoofdstuk aan Michael Jacksons album “Thriller” en Michael Jackson behoort nu eenmaal niet tot mijn favorieten.

Als hij beschrijft hoe hij het geschopt heeft tot presentator van ’s werelds langst lopende radioprogramma dan leg je het boek eigenlijk niet meer weg. Ik vind het heel inspirerend hoe hij het, met zijn doorzettingsvermogen, zo ver heeft weten te schoppen. Hij liet zijn eigen droom, die hij van kinds af aan al had, om dj te worden bij 3FM uitkomen.

Gerard geeft in zijn boek ook een kijkje achter de schermen van Serious Request. En ook hoe ze bij 3FM op dat idee zijn gekomen. Laten we eerlijk zijn tot Serious Request was er in december maar één radioprogramma waar we massaal op afstemden: de top 2000.

Een mooi deel uit het boek is het stuk waarin hij schrijft over zijn interviews met grote wereldsterren waaronder namen als “The Boss”, “Jon Bon Jovi” en “Robert Palmer”. Dat Jon Bon Jovi in het echt niet zo heel sympathiek is had ik eigenlijk niet verwacht. Maar ik had ook niet verwacht dat iemand als Julio Iglesias zo gewoon is gebleven. Gerard mocht zijn ouders meenemen naar het interview met Julio.  Na het interview mocht Gerards moeder bij Julio op de schoot om te poseren voor een foto. Dat is best aandoenlijk als je even later leest dat zijn moeder niet veel later overleed.

Ik persoonlijk vond het een goed boek met name, omdat Gerard bij mij onsterfelijk is geworden. Bijvoorbeeld door de act, die hij tijdens een van zijn verblijven, in het Glazen huis opvoerde. Gerard staat er om bekend dat hij elke plaat mee zingt tijdens zijn radioprogramma. Dit deed hij ook tijdens een Serious Request uitzending toen hij even vergeten was dat de camera’s aan stonden. Het resultaat is een legendarisch stukje TV als Gerard playbacked op  Living Doll van Cliff Richard and The Young Ones.

Wie het boek leest hoort in zijn hoofd hoe Gerard het voorleest, hij heeft het boek precies zo geschreven zoals hij op de radio als dj klinkt.